Krwawo zdobyty dom. Powrót Dolnego Śląska do Polski - Marek A. Koprowski

 

Wydawnictwo Replika, Moja ocena 5,5/6
Jest to bardzo wartościowa i doskonała merytorycznie książka. Przybliża ona jeden z najważniejszych, a jednocześnie stosunkowo rzadko opisywanych etapów powojennej historii Polski. Autor przedstawia proces przejmowania przez Polskę Dolnego Śląska po zakończeniu II wojny światowej, ukazując zarówno jego polityczny wymiar, jak i codzienne doświadczenia ludzi, którzy znaleźli się w samym centrum tych przełomowych wydarzeń.
Największą zaletą publikacji jest spojrzenie na wielką historię przez pryzmat zwykłych mieszkańców, Kowalskich, Nowaków, takich jak każdy z nas. Koprowski nie ogranicza się do przedstawiania decyzji polityków czy działań militarnych. W centrum opowieści badacz stawia zwykłych ludzi, pionierów polskiej administracji, urzędników, nauczycieli, lekarzy, kolejarzy, milicjantów oraz tysiące przesiedleńców przybywających na Dolny Śląsk z różnych części kraju, szczególnie z utraconych Kresów Wschodnich. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć, jak wyglądały pierwsze miesiące funkcjonowania polskiej władzy na ziemiach odzyskanych.
Badacz przenosi czytelnika do realiów powojennego Wrocławia, Legnicy, Jeleniej Góry, Oleśnicy czy Trzebnicy, gdzie codziennie, na kazdym kroku walczono o przetrwanie. Miasta były zniszczone, brakowało podstawowych środków do życia, nie funkcjonowała komunikacja, brakowało jedzenia, wody, leków, mieszkań, służba zdrowia i administracja dopiero zaczynały swoją działalność. Ludzie musieli mierzyć się z tym wszystkim, a także z zagrożeniem ze strony epidemii. Dodatkowym problemem była działalność uzbrojonych grup przestępczych.
Szczególnie interesująco przedstawione zostały losy osób odpowiedzialnych za organizowanie polskiej administracji od podstaw. Tworzenie urzędów, szkół, szpitali, posterunków milicji czy lokalnych struktur państwowych wymagało ogromnej determinacji i poświęcenia. Koprowski pokazuje, że proces ten był wynikiem ciężkiej pracy ludzi, którzy często musieli podejmować decyzje w warunkach chaosu i ciągłego zagrożenia życia.
Autor nie unika również tematów trudnych i niewygodnych. Szczegółowo opisuje działalność radzieckich oddziałów trofiejnych zajmujących się demontażem zakładów przemysłowych oraz wywożeniem majątku Dolnego Śląska do Związku Radzieckiego. Ukazuje skalę grabieży, która dotknęła region już po zakończeniu działań wojennych. Równocześnie przedstawia dramatyczne położenie polskich repatriantów przybywających z Kresów Wschodnich. Ludzie ci, pozbawieni rodzinnych stron, byli zmuszeni rozpoczynać życie od nowa w obcym środowisku, często pośród niechętnie nastawionej ludności niemieckiej, która wciąż miała nadzieję na zmianę granic i pozostanie na tych terenach.
Jednym z najciekawszych aspektów książki jest analiza walki o pamięć historyczną i tożsamość regionu. Koprowski pokazuje, w jaki sposób przez dziesięciolecia niemieckie władze konsekwentnie zacierały ślady polskiej i słowiańskiej obecności na Dolnym Śląsku. Autor szczegółowo opisuje mechanizmy germanizacji oraz działania propagandowe mające przekonać społeczeństwo, że ziemie nad Odrą i Nysą Łużycką były od zawsze wyłącznie niemieckie. Jednocześnie analizuje, jak po wojnie młoda polska administracja musiała nie tylko organizować życie społeczne i gospodarcze, ale również udowadniać historyczne związki tych ziem z państwem polskim. 
Na szczególne uznanie zasługuje warsztat badawczy autora. Ksiązka jest bardzo dobrze udokumentowana merytorycznie. Autor korzystał m.in. z: dokumentów archiwalnych, wspomnień, zapisków, relacji świadków oraz materiałów historycznych. Koprowski oddaje głos uczestnikom wydarzeń. Dzięki temu opisywane historie nabierają autentyczności i pozwalają odczuć atmosferę niepewności, chaosu oraz ogromnego wysiłku towarzyszącego odbudowie regionu. Czytelnik zostaje wciągnięty w tę trudną, momentami okropną rzeczywistość.
Co dodatkowo cenne, autor zamiast tworzyć pomnikową opowieść, przedstawia ludzi z ich słabościami, obawami i codziennymi problemami. Wielu czytelników w cechach, zachowaniach bohaterów odnajdzie fragment siebie. 
Atutem publikacji jest także przystępny styl narracji. Mimo że książka porusza skomplikowane zagadnienia polityczne, społeczne i historyczne, została napisana prostym i zrozumiałym językiem. Autor umiejętnie łączy szczegółowe informacje historyczne z osobistymi historiami bohaterów, dzięki czemu lektura jest nie tylko pouczająca, ale również angażująca.
Krwawo zdobyty dom. Powrót Dolnego Śląska do Polski to książka, która pokazuje, że proces włączania Dolnego Śląska do powojennej Polski był znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać. Był to czas pełen napięć, konfliktów, niepewności i ogromnych wyrzeczeń. Jednocześnie była to historia ludzi, którzy mimo przeciwności potrafili stworzyć fundamenty polskiego życia na tych ziemiach. Marek A. Koprowski przedstawia ten proces w sposób rzetelny, oparty na faktach i bogatym materiale źródłowym, oferując czytelnikowi interesującą lekcję historii widzianej oczami tych, którzy ją współtworzyli.
To lektura godna polecenia wszystkim zainteresowanym historią Polski po II wojnie światowej, dziejami Dolnego Śląska oraz losami ludzi, którzy uczestniczyli w jednym z najważniejszych procesów kształtujących współczesne granice i tożsamość państwa polskiego.

Zapraszam na moje konto na IG (klik) 

 

Dziedzictwo - Ann Patchett

 

Wydawnictwo Znak Literanova, Moja ocena 5,5/6
Dziedzictwo to jedna z tych książek, które wciągają czytelnika od pierwszych stron i zostają w pamięci jeszcze długo po zakończeniu lektury. Tak jest w moim przypadku.
To piękna, pełna emocji saga rodzinna, która pokazuje, jak jedna chwila może na zawsze zmienić życie wielu osób. Autorka stworzyła historię niezwykle poruszającą, ale jednocześnie ciepłą, pełną humoru i życiowej prawdy. Zupełnie nie rozumiem opinii, że książka nudzi. Wiem, gusta są różne, ale mimo wszystko. Ja jestem tą lekturą zachwycona i bardzo poruszona. 
Powieść rozpoczyna się od wydarzenia, które wydaje się niewinnym incydentem. Jest przyjęcie, pojawia się nieproszony gość. Niby nic takiego, ale to drobne zdarzenie uruchamia lawinę zdarzeń, które na wiele lat połączą losy dwóch rodzin – Keatingów i Cousinsów. Od tego momentu obserwujemy, jak decyzje dorosłych wpływają na życie dzieci. To właśnie dzieci stają się najciekawszymi bohaterami tej historii, ponieważ dorastają w skomplikowanej rzeczywistości i próbują odnaleźć swoje miejsce w świecie.
Największą siłą tej historii są bohaterowie. Są bardzo prawdziwi, pełni wad i słabości, ale właśnie dlatego łatwo ich zrozumieć, latwo też wczuć się w ich położenie. Wiele problemów, decyzji wyda nam się znajomymi. Życie, które autorka genialnie zobrazowała. Patchett pokazuje z róznych stron ich decyzje i konsekwencje. 
Bardzo podobało mi się to, w jaki sposób autorka buduje napięcie. Choć nie jest to thriller, przez całą powieść unosi się atmosfera tajemnicy, niepokoju, czegoś co mam wrażenie otula czytelnika. Wiemy, że jest jakieś napięcie, że doszło do tragedii, ale przez długi czas nie znamy wszystkich szczegółów. To sprawia, że trudno oderwać się od książki i ciągle chce się czytać dalej. Każdy kolejny rozdział odkrywa nowe elementy rodzinnej układanki. Może to wydawać sie zagmatwane, nie każdemu przypaść do gustu, ale warto zadać sobie trochę trudu i przeczytać Dziedzictwo do końca. 
Jest to jednak przede wszystkim opowieść o rodzinie. Nie tylko tej związanej więzami krwi, ale także o ludziach, którzy stają się sobie bliscy dzięki wspólnym doświadczeniom. Książka pokazuje, że rodzina może przybierać różne formy, a prawdziwe relacje buduje się poprzez miłość, wsparcie i obecność w życiu drugiego człowieka.
Jako wielka miłośniczka sag, historii o rodzinie, pokochałam tę powieść od pierwszych stron. Uwielbiam sagi dlatego, że pozwalają na długą i głęboką podróż przez życie bohaterów. Można obserwować ich dorastanie, sukcesy, błędy, trudne decyzje i zmieniające się relacje. Takie historie dają poczucie, że naprawdę poznajemy bohaterów i stajemy się częścią ich świata. Dziedzictwo doskonale wpisuje się w ten gatunek – jest wielowątkowe, emocjonalne i pełne rodzinnych tajemnic, które stopniowo wychodzą na jaw. Wspaniała, jakże prawdziwa opowieśc o patchworkowej rodzinie, konsekwencjach, czynach i tych, którzy cierpią najbardziej. 
Nie bez powodu książka znalazła się na pierwszym miejscu listy bestsellerów „New York Timesa” i była finalistką National Book Critics Circle Award. Polecam. 

Zapraszam na moje konto na IG (klik)

Prawie wieczór, wciąż jasno - Linea Maja Ernst

 

Wydawnictwo Poznańskie, Moja ocena 5/6
Prawie wieczór, wciąż jasno to bardzo dobra książka o przyjaźni, miłości i życiowych wyborach
Książka z pozoru opowiada o zwyczajnych wakacjach grupy przyjaciół. Jednak z każdą kolejną stroną, gdy coraz lepiej poznajemy bohaterów, widzimy, że pod powierzchnią beztroskich letnich dni kryją się emocje, rozczarowania, tęsknoty i pytania o sens życia. To bardzo udany duński debiut, który skłania do refleksji, jak to w skandynawskiej literaturze.
Mamy grupę przyjaciół. Znają się długo, jeszcze z czasów studenckich. Pewnego razu postanawia spędzić razem tydzień w domku na wsi. Ma być jak dawniej – wspólne rozmowy do późna, kąpiele, czytanie książek, opalanie i cieszenie się swoim towarzystwem. Jednak od czasów studenckich wiele się zmieniło. Niektórzy mają już dzieci, inni planują ślub, a jeszcze inni wciąż szukają swojego miejsca w życiu. Wystarczy kilka dni wspólnego pobytu, by dawne relacje zaczęły się zmieniać, a ukrywane emocje wyszły na powierzchnię. A to dopiero początek. 
Między bohaterami pojawiają się napięcia, niedopowiedzenia i coraz silniejsze uczucia. Niewinne rozmowy i flirt stopniowo prowadzą do wydarzeń, które mogą zmienić wszystko.
Bardzo podobało mi się to, jak autorka pokazuje relacje między ludźmi. Nie ma tu idealnych bohaterów ani prostych odpowiedzi. Każdy czegoś pragnie, czegoś się boi i z czymś się zmaga. Dzięki temu postacie wydają się prawdziwe i łatwo zrozumieć ich emocje. Czytelnik może odnaleźć w nich sporą cząstkę siebie, swoich doświadczeń i własnych życiowych dylematów.
Książka porusza wiele ważnych tematów. Mówi o przyjaźni, która zmienia się wraz z upływem lat, o miłości i jej różnych obliczach, o dojrzewaniu oraz o tym, jak trudno pogodzić marzenia z rzeczywistością. Autorka zastanawia się również nad granicą między niewinnym flirtem, a zdradą oraz nad tym, czy można zachować wolność i spontaniczność, gdy w życiu pojawiają się obowiązki, dzieci i odpowiedzialność za nie. Jest jeszcze jedno pytanie, które tkwi w mojej glowie - na ile tak naprawdę znamy siebie i swoich blisckich? 
Ogromnym atutem powieści jest jej klimat. Duńska wieś, długie letnie dni i wieczory, które zdają się nie mieć końca, tworzą wyjątkowe tło dla całej historii. Czytając, można niemal poczuć ciepło słońca, zapach trawy i atmosferę wakacyjnego spokoju. Mimo lekkiej o toczki to powieść, która skłania do zastanowienia się nad własnymi wyborami i nad tym, jak zmieniają się nasze oczekiwania wobec życia i miłości.
Prawie wieczór, wciąż jasno ukazała się w Serii Skandynawskiej Wydawnictwa Poznańskiego. To jedna z moich ulubionych serii wydawniczych. Każda książka z Serii Skandynawskiej jest bardzo ciekawa, każda porusza i zapada w pamięć. Autorzy pochodzący z krajów nordyckich potrafią w wyjątkowy sposób opowiadać o zwykłych ludziach i ich codziennych problemach, a jednocześnie sprawiają, że ich historie zostają z czytelnikiem na długo.
Prawie wieczór, wciąż jasno to autentyczna, mądra, ciepła i momentami poruszająca opowieść o przyjaźni, miłości i przemijaniu. To książka idealna na lato, ale także na każdą porę roku, gdy mamy ochotę na refleksyjną i dobrze napisaną historię o życiu. Zdecydowanie polecam ją wszystkim miłośnikom literatury skandynawskiej i powieści obyczajowych.

 

Tancerka i zagłada. Historia Poli Nireńskiej - Weronika Kostyrko

 

Wydawnictwo Marginesy, Moja ocena /6
Są biografie, które porządkują fakty z życia swoich bohaterów, są też takie, które próbują uchwycić coś ważniejszego – prawdę o człowieku, opowieść o jego wnętrzu. Tancerka i zagłada. Historia Poli Nireńskiej zdecydowanie należy do tej drugiej kategorii. To nie tylko historia wybitnej tancerki i choreografki, lecz także poruszająca opowieść o kobiecie rozdartej między sztuką, pamięcią, traumą i nieustannym poszukiwaniem własnej tożsamości.
Już sam życiorys Poli Nireńskiej wydaje się materiałem na film. Urodzona w Warszawie Żydówka, artystka tańca nowoczesnego, emigrantka, ocalała z Zagłady, biseksualistka, żona Jana Karskiego – człowieka, który próbował zaalarmować świat o Holokauście. Każde z tych określeń opisuje część jej losu, ale żadne nie wyczerpuje złożoności tej postaci.
Weronika Kostyrko doskonale zdaje sobie z tego sprawę i dlatego unika prostych definicji, jednoznaczny opinii. Zamiast zamykać bohaterkę w gotowych kategoriach, szblonach czy przyklejać jej łatki, pokazuje ją jako osobę wymykającą się jednoznacznym klasyfikacjom.
Jednym z największych atutów książki jest sposób, w jaki autorka rekonstruuje życie Nireńskiej. Źródłoznawstwo jest bardzo bogate. Korzystając z listów, fotografii, archiwalnych dokumentów, wycinków prasowych, nagrań i relacji świadków, tworzy opowieść po prostu niezwykłą i pełną emocji. Czytelnik ma wrażenie, że nie tylko poznaje kolejne fakty z życia artystki, ale także stopniowo zbliża się do niej jako człowieka.
Kostyrko nie idealizuje swojej bohaterki i nie stawia jej na piedestale. Wręcz przeciwnie – pokazuje ją z każdej, nawet słabszej strony. Obserwujemy odwagę Poli, jej talent i determinację, ale również lęki, samotność, skomplikowane relacje uczuciowe oraz bardzo trudny charakter. Dzięki autorce mamy doczynienia z autentycznym człowiekiem, takim jak my. Jestem przekonana, że wielu czytelników w cechach Nireńskiej, jej zachowaniu, odnajdzie cząstkę siebie.
Szczególnie fascynujący jest opis młodości Poli. W tak hermetycznym, w sumie okrutnym świecie, od żydowskiej dziewczyny oczekiwano przede wszystkim zamążpójścia i podporządkowania się rodzinnym planom. Jednak nasza bohaterka stawia kontrę,  decyduje się żyć po swojemu. Już samo to było w tamtych czasach wyrazem niezwykłej odwagi. A to dopiero początek. Nic więcej wam nie zdradzę. Zachęcam za to do lektury tej świetnej merytorycznie i fascynującej książki. 
Biografia Nireńskiej nie jest historią sukcesu opowiedzianą według klasycznego schematu. Nad jej życiem nieustannie unosi się cień XX wieku – wielkiej i niezwykle groźnej historii. Narastający antysemityzm, dojście Hitlera do władzy, konieczność emigracji, a później okrutna wojna i Holokaust sprawiają, że kolejne rozdziały książki stają się coraz bardziej dramatyczne.
Jak potoczyły się dalsze losy naszej bohaterki? Przekonajcie się sami. Najbardziej przejmującym wątkiem pozostaje doświadczenie Zagłady. Mimo że o Holokauście wiem bardzo dużo, ogrom cierpienia i koszmar tego, czego doświadczyła Pola Nireńska oraz jej bliscy, naprawdę mną wstrząsnęły. Kostyrko pokazuje, jak trauma Holokaustu przenikała całe późniejsze życie artystki, wpływając na jej relacje, twórczość i sposób postrzegania świata.
To właśnie za sprawą wojennych doświadczeń Nireńskiej książka staje się czymś więcej niż tylko biografią. Tancerka i zagłada to uniwersalna opowieść nie tylko o jednej kobiecie, lecz także o pamięci, odpowiedzialności i moralnych wyborach podejmowanych w czasach ekstremalnych.
Autorka bardzo ciekawie przedstawia również relację Poli Nireńskiej z Janem Karskim. Co ważne, Karski pozostaje istotną postacią tej historii, ale nie przesłania bohaterki. Wręcz przeciwnie – dzięki temu czytelnik może dostrzec, jak często historia zapamiętuje wielkich mężczyzn, pozostawiając w cieniu równie niezwykłe kobiety.
Tancerka i zagłada jest książką wielowymiarową. To biografia artystki, opowieść o emancypacji kobiety, historia wojennej katastrofy i studium pamięci. Weronika Kostyrko oddaje głos bohaterce, która przez lata pozostawała mniej znana, niż na to zasługiwała. Tworzy portret niezwykle złożony, pełen sprzeczności, a przez to wyjątkowo ludzki.
To jedna z najciekawszych polskich biografii ostatnich lat – znakomicie udokumentowana, emocjonalnie angażująca i literacko dopracowana. Powinna zainteresować nie tylko miłośników historii tańca, lecz każdego czytelnika poszukującego opowieści o odwadze, sztuce i zmaganiu się z traumą. Polecam.

Nie dotykaj mnie - Andrea Camilleri

 

Wydawnictwo Noir sur Blanc, Moja ocena 6/6
Andrea Camilleri po raz kolejny udowadnia, że jest pisarzem, który potrafi przekraczać granice gatunków i zaskakiwać czytelników. Mnie zaskoczył i to bardzo. Nie dotykaj mnie to powieść niezwykła – z jednej strony kryminał pełen zagadek i fałszywych tropów, z drugiej zaś głęboko poruszające studium psychologiczne kobiety, która postanawia zniknąć. To także refleksja nad sztuką, miłością, wolnością i ceną, jaką płacimy za życie zgodne z oczekiwaniami innych i jak bardzo jest to trudne. Pod pozorem zwyczajnego kryminału autor pokazuje nam dużo więcej. 
Punktem wyjścia jest banalne z pozoru zaginięcie Laury Garaudo – pięknej, inteligentnej i intrygującej żony znanego pisarza. Początkowo wszystko wskazuje na to, że kobieta prowadzi z mężem grę. Nasza poszukiwana pozostawia we Florencji, Wenecji i Londynie ślady i zaszyfrowane wskazówki. Wydają się one być częścią układanki przeznaczonej wyłącznie dla męża. Jednak wraz z rozwojem śledztwa prowadzonego przez komisarza Mauriziego, obraz sytuacji zaczyna się komplikować. To, co miało być historią miłosnej fascynacji, stopniowo odsłania znacznie mroczniejsze i bardziej niepokojące oblicze.
Największą siłą tej powieści jest sposób, w jaki Camilleri buduje napięcie. Autor nie podaje odpowiedzi na tacy. Wręcz przeciwnie – konsekwentnie prowadzi czytelnika przez labirynt domysłów, sprzecznych relacji i niejednoznacznych świadectw. Każdy nowy dokument, każdy list czy fragment rozmowy rzuca inne światło na wydarzenia, zmuszając odbiorcę do nieustannego weryfikowania własnych przypuszczeń. Dzięki temu lektura staje się fascynującym intelektualnym wyzwaniem.
Bardzo ciekawa jest narracja. Powieść została jakby utkana z wielu dialogów, zeznań, korespondencji oraz wycinków prasowych, co czyni ją niezwykłą. Czytelnik nie otrzymuje jednej, obiektywnej wersji wydarzeń, lecz musi samodzielnie złożyć historię z rozproszonych fragmentów. Ten zabieg nie tylko wzmacnia atmosferę tajemnicy, ale również znakomicie oddaje złożoność ludzkiej natury i to jak bardzo potrafią nas zawieść, zmylić nasze oceny.
Laura Garaudo jest jedną z tych bohaterek, które pozostają w pamięci na długo po zakończeniu lektury. Im więcej dowiadujemy się o jej życiu, tym bardziej wymyka się jednoznacznym interpretacjom. Czy jest ofiarą? Buntowniczką? Kobietą poszukującą wolności? A może kimś, kto desperacko próbuje odnaleźć własną tożsamość? Camilleri bardzo ciekawie kreśli portret osoby uwikłanej w relacje, oczekiwania i role społeczne, pokazując jednocześnie, jak niewiele naprawdę wiemy o najbliższych nam ludziach.
Niezwykle interesującym elementem książki jest także obecność malarstwa. Sztuka nie stanowi tu jedynie dekoracyjnego tła, lecz staje się pełnoprawnym uczestnikiem opowieści. Obrazy, symbole i artystyczne odniesienia tworzą dodatkową warstwę znaczeń, która udowdni nam, że...a tego nie zdradze. Zachęcam za to do lektury tej niezwykłej książki. 
Obok kryminalnej zagadki pojawiają się momenty refleksji, melancholii, a nawet ironii. Dzięki temu książka jest wielowymiarową opowieścią o ludzkich pragnieniach, rozczarowaniach i potrzebie odnalezienia własnego miejsca w świecie.
Nie dotykaj mnie to powieść inteligentna, elegancko napisana i głęboko poruszająca. Zachwyca ona misterną konstrukcją, nieoczywistymi bohaterami oraz atmosferą tajemnicy, która utrzymuje się aż do ostatnich stron. To książka dla czytelników ceniących nie tylko intrygę kryminalną, ale również literaturę skłaniającą do refleksji nad naturą człowieka i jego nieustannym poszukiwaniem wolności.
Andrea Camilleri stworzył dzieło, które intryguje, wzrusza, porusza i pozostawia po sobie wiele pytań. Nie dotykaj mnie jest dowodem na to, że najlepsze powieści kryminalne nie opowiadają wyłącznie o zbrodni czy zagadce, lecz przede wszystkim o ludziach – ich marzeniach, lękach i tajemnicach. To lektura wyjątkowa, którą trudno odłożyć i jeszcze trudniej zapomnieć. Zdecydowanie polecam. Camilleri pokazał, że nie ilość stron, a treść mają znaczenie.

 

Siedem dalekich rejsów - Leopold Tyrmand

 

Wydawnictwo MG, Moja ocena 6/6
Jest to powieść, która przeniosła mnie do świata, którego niestety już nie ma.
Twórczość Leopolda Tyrmanda od lat zajmuje szczególne miejsce w polskiej literaturze i w moim sercu. Od dawna jestem wielbicielką Tyrmanda, jako pisarza, ale także jako człowieka. Powrót do tej książki po 10 latach, był wspaniałą podróżą.
Siedem dalekich rejsów tylko potwierdza niezwykły talent autora do bycia wyjątkowym pisarzem, człowiekiem i do kreowania światów, które zachwycają autentycznością i niepowtarzalnym klimatem. W tej książce wszystko ejst zwyczajne, od tak. A jednak magia jest na każdej stronie. 
Książka jest pełna uczuć, emocji i obrazów. Choć fabuła nie opiera się na spektakularnych zwrotach akcji, trudno oderwać się od lektury. Tyrmand udowadnia, że prawdziwe napięcie można budować subtelnie, poprzez relacje między bohaterami, niedopowiedzenia i atmosferę miejsca.
Akcja rozgrywa się w powojennym Darłowie – niewielkim portowym miasteczku, które autor przedstawia z niezwykłą dbałością o szczegóły. Nadmorski krajobraz, portowe uliczki, rynek, hotel i nabrzeże stają się czymś więcej niż tylko tłem wydarzeń. To żywy organizm, w którym mieszkańcy próbują odnaleźć się w rzeczywistości gwałtownie zmieniającej się pod wpływem nowej władzy. W powietrzu unosi się poczucie niepewności, lęku o przyszłość i świadomość, że świat dawnych zasad, dawnego życia odchodzi w przeszłość.
W centrum historii znajduje się dwoje bohaterów, których losy splatają się za sprawą tajemniczego dzieła sztuki. Ewa, młoda historyk sztuki z Warszawy, przyjeżdża do Darłowa w poszukiwaniu śladów cennego zabytku. Jest piękna, inteligentna, niezależna i nowoczesna jak na swoje czasy. Z kolei Nowak – mężczyzna bez wyraźnej przeszłości, dziennikarz o niejasnej biografii – skrywa własne plany związane zarówno z obrazem, jak i z ucieczką z komunistycznej Polski. Oboje trafiają do tego samego hotelu i od pierwszych rozmów między nimi pojawia się fascynacja, która z każdą stroną staje się coraz silniejsza.
To właśnie relacja Ewy i Nowaka jest największą siłą powieści. Tyrmand stworzył między nimi niezwykle subtelną grę emocji. Każde spojrzenie, gest i rozmowa mają znaczenie. Obserwujemy rodzące się uczucie, któremu nieustannie towarzyszą przeszkody, niedomówienia i wzajemna rywalizacja. Ewa pozostaje wierna narzeczonemu, choć coraz trudniej jej ignorować uczucia do Nowaka. On zaś, początkowo skoncentrowany na własnych planach i możliwości szybkiego wzbogacenia się dzięki przemytowi, stopniowo odkrywa, że uczucie do kobiety staje się dla niego ważniejsze niż wszelkie kalkulacje.
Los jednak nie zamierza ułatwiać im życia. Nic więcej nie zdradzę. Zachęcam was za to do lektury tej niezwykłej powieści. Jest wyjątkowa, podobnie jak cała twórczość Leopolda Tyrmanda. 
Czytając Siedem dalekich rejsów, miałam wrażenie, że idę obok bohaterów uliczkami Darłowka, obserwuję ich spotkania, słucham rozmów i uczestniczę w wydarzeniach. To niezwykła zdolność autora – sprawić, że czytelnik nie tylko poznaje historię, ale wręcz zaczyna w niej uczestniczyć. Powojenna Polska ożywa na kartach książki z taką siłą, że niemal czuje się zapach portu, słyszy gwar ulic i widzi szarość codzienności przeplataną marzeniami o lepszym życiu.
Największe wrażenie (jak to u Tyrmanda) robi język autora. Jest prosty, naturalny i pozbawiony zbędnego patosu czy infantylizmu. Jednocześnie jest on niezwykle sugestywny. Autor nie potrzebuje wyszukanych środków stylistycznych, by poruszyć wyobraźnię czytelnika. Jego opisy i dialogi mają w sobie autentyczność, której często brakuje współczesnej literaturze. Podczas lektury przypomniałam sobie, jak wielką przyjemność może sprawiać samo obcowanie z tak mistrzowsko napisaną prozą. To jedna z tych książek, w których pozornie niewiele się dzieje, a jednak nie sposób przestać czytać. Każda kolejna strona budzi ciekawość i sprawia, że coraz bardziej zależy nam na losach bohaterów.
Tyrmand stworzył postacie niejednoznaczne, pełne sprzeczności i ludzkich słabości. Dzięki temu łatwo się z nimi zżyć i kibicować im w kolejnych zmaganiach. Z każdą stroną rośnie pragnienie, by udało im się pokonać przeciwności losu, odnaleźć szczęście i nie pozwolić, by historia lub własne błędy przekreśliły ich szanse.
Siedem dalekich rejsów to książka, która zachwyca atmosferą, doskonale skonstruowanymi bohaterami i mistrzowskim stylem narracji. To literacka podróż do świata, który bezpowrotnie minął, a jednocześnie opowieść o uczuciach, marzeniach i wyborach pozostających niezmiennie aktualnymi. Jest to zarówno majstersztyk pisarski, jak i prawdziwa rozkosz czytelnicza.
Na zakończenie warto przywołać słowa samego Tyrmanda, który zapytany, dlaczego zdecydował się wydać tę powieść, odpowiedział: „Dlaczego ją wydaję? Wydała mi się zabawna. Powód tak dobry, jak każdy inny”.Trudno o lepszą zachętę. Ja mogę dodać od siebie tylko jedno – naprawdę warto sięgnąć po Siedem dalekich rejsów. To książka, która pozostaje w pamięci na długo po przeczytaniu ostatniej strony i przypomina, jak wielką sztuką jest opowiadanie historii. Polecam. Mistrzowska, genialna i nadal akturalna, mimo iż powstała w 1952 roku. 

Zapraszam na moje konto na Instagramie (klik) 

 

Lato Thomasa Manna - Kerstin Holzer

 

Wydawnictwo Filia, Moja ocena 4,5/6
Kerstin Holzer zabiera czytelnika do Bawarii roku 1918, gdzie rodzina Thomasa Manna spędza letnie miesiące nad jeziorem Tegernsee. Z pozoru jest to obraz niemal idylliczny – dzieci bawią się nad wodą, rodzice próbują odpocząć od codziennych obowiązków, a przyroda stwarza idealne warunki do relaksu. Jednak pod powierzchnią tej wakacyjnej sielanki kryją się niepokoje związane z końcem I wojny światowej, politycznymi przemianami oraz osobistymi rozterkami samego pisarza.
Autorce udało się stworzyć niezwykle wiarygodny i barwny obraz tego wyjątkowego okresu w życiu przyszłego noblisty. Korzystając z zachowanej korespondencji, fragmentów dzienników, wspomnień oraz rozmów z osobami związanymi z rodziną Mannów, Holzer odtworzyła atmosferę lata 1918 roku. Uzyniła to z wielką dbałością o szczegóły. Dzięki temu czytelnik nie otrzymuje jedynie suchej biografii, lecz ma wrażenie uczestniczenia w codziennym życiu bohaterów i obserwowania ich z bardzo bliskiej perspektywy.
Jednym z najciekawszych aspektów książki jest ukazanie symbolicznej przemiany Thomasa Manna. Widzimy go w momencie zwątpienia, rozdartego pomiędzy własnymi przekonaniami a rzeczywistością, która gwałtownie się zmienia. Śledzimy jego wewnętrzną ewolucję. Jest ona bardzo ciekawie przedstawiona. Jest to moim zdaniem najciekawszy fragment książki.
Książka pokazuje również Thomasa Manna jako twórcę. Obserwujemy jego zmagania z pracą literacką, chwile zwątpienia oraz powolne dojrzewanie pomysłów, które zaowocują później powstaniem jednego z najważniejszych dzieł literatury XX wieku – Czarodziejskiej góry. 
Szczególnie wartościowe jest to, że autorka nie kreśli wyłącznie portretu wybitnego literata. Poznajemy Manna jako męża, ojca, człowieka pełnego sprzeczności, obaw i ambicji. To właśnie ten bardziej prywatny wymiar sprawia, że bohater staje się bliższy czytelnikowi. Znika dystans dzielący odbiorcę od wielkiego pisarza, a na pierwszy plan wysuwa się człowiek próbujący odnaleźć swoje miejsce w świecie znajdującym się na progu nowej epoki.
Autorka umiejętnie łączy fakty historyczne z elementami życia codziennego, dzięki czemu książkę czyta się z dużym zainteresowaniem. Nie jest to jednak pozycja pełna dynamicznych zwrotów akcji – jej siła tkwi raczej w nastroju, psychologicznej wnikliwości oraz umiejętności uchwycenia momentu przełomu w życiu człowieka i całego społeczeństwa.
Lato Thomasa Manna to interesująca i starannie napisana opowieść biograficzna, która pozwala spojrzeć na słynnego pisarza z zupełnie innej perspektywy. Polecam.

Splendor - Mika Modrzyńska

 

Wydawnictwo Czwarta Strona, Moja ocena 3,5/6
Splendor to teoretycznie thriller obyczajowy. Piszę teoretycznie, bo cech thrillera brak. Z tym gatunkiem literackim książka nie ma nic wspólnego. A szkoda, bo można było sprawnie napisać naprawdę ciekawy thriller. Mamy za to opowieść społeczno - obyczajową i atmosferę mazurskiej prowincji połączoną z dusznym światem luksusu, celebrytów i lokalnych układów. 
Sam punkt wyjścia brzmi intrygująco: młoda kobieta wraca po latach do rodzinnej miejscowości, by odkryć prawdę o śmierci ojca. Ta śmierć od początku wydaje się podejrzanie wygodna dla wielu osób. I tyle jeżeli chodzi o intrygujacy początek. Zagadka kryminalna, śmierć ojca bohaterki, absolutnie nei są atutem książki. Najciekawszy jest klimat mazurskich osad i poczucie, że pod elegancką fasadą kryje się coś wyjątkowo złego. 
Główna bohaterka, Melania Szlachcic, na początu wypada wiarygodnie i naturalnie. Nie jest typową nieomylną heroiną z sensacyjnych powieści, ale osobą zmęczoną przeszłością, pełną emocjonalnych pęknięć i jednocześnie bardzo zdeterminowaną. To jednak początek. W pewnym momencie Melania z ciekawej, bystrej osoby staje sie infantylną, zakochaną kobietą, której wszystko przychodzi nagle, bez żadnego wysilku. Słabe i naciągane, zresztąt sami się przekonajcie sięgając po Splendor. 
Bardzo dobrze za to wypada sama sceneria. Mazury w tej powieści nie są pocztówkową krainą jezior i wakacyjnego spokoju. To miejsce pełne napięć społecznych, starych urazów i zależności, z których trudno się wyrwać. Złota Zatoka – luksusowa kolonia bogaczy – staje się symbolem świata, w którym pieniądze pozwalają kontrolować narrację, uciszać niewygodnych ludzi i zamiatać problemy pod dywan. Kontrast pomiędzy bogactwem a moralnym rozkładem został pokazany sugestywnie. 
Styl Miki Modrzyńskiej jest bardzo prosty, ale obrazowy. I z ta obrazowością mam poważny problem. Ozdobników, opisów jest trochę za dużo. Sprawia to wrażenie trochę przekombinowanego stylu, jakby autorka próbowała ukryć niedocignięcia w fabule. Sama pomysł na fabułę, opisy Mazur są dobre. Ale ilość ozdobników i momentami infantylizmu...no cóż, trochę za dużo. 
Jest jeszcze jeden drobny minus - niektóre postacie drugoplanowe mogłyby zostać bardziej pogłębione, bo chwilami pełnią głównie funkcję nośników tajemnic lub podejrzeń. Część dialogów bywa też bardzo nienaturalna. W niektórych momentach bohaterowie mówią bardzo sztucznie. To widać w treści. I sam finał, taki hollywoodzki, naiwny i przewidywalny. Nie spełnił on moich oczekiwań. 
Mimo wszystko warto Splendor przeczytać, choćby dla Mazur. To jeden, naprawdę broniący się atut. Poza tym powieść ma kilka mocno zarysowanych społecznych tematów. Np. jest to historia o nierównościach społecznych, wpływie statusu na poczucie bezkarności oraz o tym, jak łatwo społeczność potrafi zaakceptować wygodną wersję wydarzeń. Autorka pokazuje, że największym zagrożeniem nie zawsze jest pojedynczy człowiek, ale system zależności i lojalności, który chroni wpływowych ludzi. Tematy bardzo ważne. Szkoda tylko, że autorka nie pociągnęla ich dalej. 
Splendor to propozycja dla osób lubiących lekkie książki psychologiczno-obyczajowe z lokalnym kolorytem, tajemnicą sprzed lat i krytyką świata elit. Nie jest to powieść rewolucyjna gatunkowo, ale zdecydowanie klimatyczna.

Saga Sigrun. Ja jestem Halderd - Elżbieta Cherezińska

 

 

Wydawnictwo Zysk i S-ka, Moja ocena 5,5/6
Saga Sigrun. Ja jestem Halderd to wspaniała powieść z surowym, mrocznym, niezwykle fascynującym światem Skandynawii przełomu X i XI wieku. Jesteśmy w okolicach dzisiejszego Trndheim w okresie gdy na te ziemie wkraca "nowe" i burzy stary prządek. 

To nie jest jedynie opowieść o wojnach, polityce i walce o władzę. To przede wszystkim historia kobiet – silnych, zranionych, kochających i próbujących odnaleźć własne miejsce w świecie rządzonym przez mężczyzn, honor i miecz.
Autorka po raz kolejny udowadnia, że potrafi tworzyć bohaterów z krwi i kości, bohaterów niejednoznacznych, takich jaki ch byśmy się nie spodziewali. Sigrun i Halderd są całkowicie różne, a jednak obie poruszają czytelnika. 
Obok fascynujących postaci najważniejsza jest historia. Pisarce udało się mistrzowsko połączyć bohaterów z wielką i mniejszą historią. To na wielki plus. Jednak najbardziej zachwycają dwie, wspomniane wcześniej bohaterki. Ich portrety sa po prostu niesamowite. Sigrun to nie tylko postać wpisana w realia epoki, ale przede wszystkim kobieta zdolna do głębokiej miłości i pragnąca być kochaną. Towarzyszymy jej przez kolejne etapy życia, obserwujemy jej lęki, rozczarowania i wewnętrzne przemiany. Jest to bardzo ciekawe, bo Sigrun na ówczesne czasy to osoba "w czepku urodzona, dziecko szczęścia", rozpieszczona jedynaczka. A i tak nasza bohaterka ma w życiu ciężko. Najbardziej fascynujące jest jej stopniowe dojrzewanie emocjonalne – sposób, w jaki zmienia się jej spojrzenie na siebie samą, na relacje i przemijanie. Cherezińska z dużą wrażliwością pokazuje psychikę pięknej kobiety, która musi pogodzić się z tym, że uroda i młodość nie są dane raz na zawsze. W Sigrun rodzi się również niepokój dobrze znany wielu dojrzałym kobietom – obawa przed utratą uczucia, przed zdradą i tym, czy miłość mężczyzny okaże się trwała mimo upływu czasu.
Z kolei Halderd to bohaterka niezwykle złożona, zupełne przeciwieństwo SZigrun. Jej życie naznaczone jest cierpieniem, stratą i walką o przetrwanie. To kobieta, która musiała nauczyć się twardości, by nie zostać zniszczoną przez świat. Obserwowanie, jak ze zwykłej, żle traktowanej dziewczyny staje się świadomą swojej siły osobą, jest jednym z najmocniejszych elementów tej powieści. Halderd budzi jednocześnie podziw i niepokój. Obie te postaci zafascynowały mnie od samego początku, każdej z nich kibicowałam. 
Ogromnym atutem książki jest także niezwykły klimat. Elżbieta Cherezińska w wyjątkowy sposób oddaje nordyckiego ducha. Osoby zafascynowane średniowiecznym klimatami północnej Europy, będą zachwycone. Mamy więc: surowość fiordów, brutalność codziennego życia, honor wojowników i nieustanną obecność przeznaczenia, czegoś nadnaturalnego, co jawi się na każdym kroku. Czytając tę powieść, niemal można poczuć zimny wiatr znad morza i usłyszeć pieśni skaldów. Autorka wspaniale ukazuje również konflikt starej wiary z chrześcijaństwem. Dawni bogowie powoli ustępują miejsca nowemu Bogu, a ludzie próbują odnaleźć się w rzeczywistości. Jak to wychodzi? Sami się przekonajcie w trakcie lektury tej niezwykłej historii. 
Saga Sigrun to powieść pełna emocji – miłości, bólu, tęsknoty, gniewu i nadziei. Cherezińska nie idealizuje swoich bohaterów, dzięki czemu stają się oni niezwykle autentyczni. Każda decyzja ma swoje konsekwencje, a los splata życie postaci w sposób nieunikniony i często tragiczny. Przepowiednia, która łączy Sigrun i Halderd, dodaje całej historii atmosfery niepokoju i przeznaczenia, od którego nie można uciec.
Saga Sigrun. Ja jestem Halderd to książka, od której trudno się oderwać. To opowieść monumentalna, pełna barwnych postaci i wielkich emocji, ale jednocześnie bardzo delikatna jeżeli chodzi o bohaterki i poruszająca. Polecam ją wszystkim miłośnikom twórczości Elżbiety Cherezińskiej, a także czytelnikom, którzy szukają w literaturze epickich sag, silnych bohaterów i historii pozostających w pamięci na długo po przeczytaniu ostatniej strony. Polecam.

Wenecja. Niezatapialna

Dotarła do mnie ta wspaniała książka. Wenecja to moje ukochane miasto. Mam całkiem pokażny zbiór książek o Serenissimie, ale ciagle mi mało :) Lektura zapowiada się wspaniale.

1600 lat Wenecji w jednym tomie. Monumentalna biografia miasta, które stało się symbolem miłości, dekadencji i sztuki. Aż 60 ilustracji, zdjęć i map! Takiego wydania jeszcze nie było!
Z wysokości Kolumny św. Marka skrzydlaty lew z otwartą księgą, symbol Wenecji, patrzy na miasto, którego burzliwe dzieje tworzą jedną z najstarszych, a jednocześnie najbardziej wyrafinowanych i inspirujących opowieści przynależnych europejskiej kulturze i cywilizacji. Weneccy kupcy, niepodzielni władcy mórz i przebiegli dyplomaci, przez wieki dyktowali światu nie tylko ceny pieprzu, jedwabiu czy złota, ale i kanony piękna, styl życia, prawo oraz kierunki globalnej polityki, a to w sposób zazwyczaj mało przyjazny wobec bliższych i dalszych sąsiadów. I podczas gdy tłumy zachwyconych artystów, myślicieli, marzycieli, a także zwykłych hedonistów ciągnęły nad Canal Grande, aby chłonąć magiczną atmosferę miejsca, liczebniejsi jeszcze wrogowie i rywale oddawali się pragnieniu, by rzucić Wenecję na kolana, upokorzyć, splądrować i ukarać – za pychę, chciwość, bezwzględność.
W jaki sposób krucha metropolia na wodzie przetrwała pośród rozlicznych zagrożeń, targana własnymi namiętnościami i wewnętrznym niepokojem? Czy narażona na zmiany klimatu, zadeptywana przez turystów i wyludniająca się Wenecja także tym razem wymknie się ze śmiertelnej pułapki? Zestawiając romantyczny mit, czarną legendę oraz przełomowe wydarzenia z długiej historii Wenecji, brytyjski historyk Jonathan Keates wciąga nas w błyskotliwą narrację łączącą tajemnicę, przygodę i twarde rachunki.