Dom służących - Kathleen Grissom

Wydawnictwo Papierowy Księżyc, Moja ocena 5/6
Dom służących to bardzo dobra powieść, której akcja rozgrywa się pod koniec XVIII wieku w kolonialnej Ameryce (z poruszającymi opisami niesprawiedliwości i niewolnictwa), ze wspaniałymi opisami i sporą ilością tajemnic w tle.
Bardzo zaskoczył mnie główny narrator powieści, którym jest...7-letnia biała dziewczynka. Dobrze czytacie. Obecnie znajduje się ona pod opieką właściciela plantacji tytoniu, ale jeszcze nie tak dawno była samotną sierotą płynącą na statku z Europy do Ameryki. Myliłby się ten, kto sądziłby, iż po zamieszkaniu na plantacji dziewczynka będzie wieść rajskie życie. Nic z tego. Zostaje ulokowana w nędznej chatce razem z pracującymi na plantacji niewolnikami. Lavinia (bo tak ma na imię dziewczynka) ma się przyuczać pod okiem niewolnicy do ciężkiej pracy. Przez jakiś czas wszystko układa się dobrze, oczywiście na ile to w takich warunkach jest możliwe. Jednak po jakimś czasie dorastająca Lavinia zostaje postawiona przed dramatycznym wyborem, który zweryfikuje jej dotychczasowe życie, uczucia, sympatię i wiele innych kwestii.
Więcej nie zdradzę. Zachęcam za to do lektury tej niezwykłej książki.
Ostra, momentami bardzo mocna książka (choć zupełnie nic tego nie zapowiadało), która wyjątkowo wyraźnie ukazuje czasy niewolnictwa w USA, różnice pomiędzy białymi, a czarnymi, pomiędzy panami, a niewolnikami.
Wspaniale ukazany jest także rozwój Lavini, jej aklimatyzacja wśród niewolników, ich stosunek do niej i odwrotnie, odrastanie dziewczynki, przemiany w niej zachodzące.
Do tego dochodzą opisy dnia codziennego, przedstawienia wspaniałych plenerów i wiele innych niezwykle plastycznie ukazanych szczegółów.
To wszystko zdaje się być drobiazgami. Owszem. Ale właśnie z takich właśnie drobiazgów utkana jest ta wspaniała powieść.
Na początku wspomniałam, iż Lavinia jest głównym narratorem. To prawda. Skoro jest jednak główny narrator, powinien być także ten drugi, nie pierwszoplanowy, rzadko zabierający głos. Jest nim Belle, niewolnica pod opiekę której po przybyciu na plantację trafia Lavinia. Jej relacja choć trochę naiwna (tu Grissom doskonale dostosowała język, styl mówienia do postaci) to bardzo porusza i sprawia, iż z niecierpliwością, a jednocześnie przestrachem czyta się kolejne rozdziały.
Dom służących choć wydaje się być może trochę banalną, sztampową opowieścią o niewolnictwie w USA, wcale taki nie jest. To bardzo dobra, mądra i poruszająca książka o tym co w życiu ważne, a co zupełnie nie ma znaczenia. 

Za książkę dziękuję Księgarni TaniaKsiążka.pl (klik)  

Dziewczyna z sąsiedztwa - Jack Ketchum

Wydawnictwo Papierowy Księżyc, Tytuł oryginału: The Girl Next Door, Okładka miękka, 300 s., Moja ocena 5/6

Napiszę tak...strach się bać, serio.

Byłam bardzo pozytywnie nastawiona do tej książki, bardzo wiele dobrego o niej czytałam. Poza tym rekomendacja Stephena Kinga też coś znaczy.  Wczoraj po południu zabrałam się do lektury i...rozczarowanie, a raczej zdziwienie, czego tu się bać. Ale na tym polega cały pomysł, cały talent Ketchuma. Niby nic się takiego nie dzieje, ale stopniowo napięcie i groza narastają aż na końcu włosy stają dęba.

Tytuł książki jest banalny, sielski anielski, przywołuje na myśl amerykański serial familijny. Pamiętacie serial Cudowne lata? Właśnie z nim początkowo kojarzyla mi się treść książki. Z powodu takich skojarzeń nic nie zapowiada tego co nas czeka po rozpoczęciu lektury.

Mamy połowę lat 50. XX w. Narratorem jest David - przeciętny nastolatek, który opowiada nam o kolejnych dniach beztroskiego lata. Uczestniczymy w zabawach nad wodą, potańcówkach, głupich psikusach. Pewnego dnia nasz narrator poznaje 14 letnią Meg. Dziewczyna wraz z siostrą Susan mieszka u ciotki - Ruth, która samotnie wychowuje trzech dorastających synów. Mając na głowie w sumie piątkę nastolatków jest jej bardzo ciężko. To tłumaczy jej dziwne momentami zachowanie.

Dziewczynki z pozoru łatwo adaptują się w nowe środowisko. Wszyscy młodzi ludzie razem spędzają czas. Na ich przykładzie Ketchum ukazuje nam obraz idealnego wprost dorastania na amerykańskim przedmieściu. Bardzo podobały mi się opisy dnia codziennego, mentalności mieszkających tam ludzi, dla których miara postępu było posiadanie schronu przeciwatomowego w piwnicy.

Jednak, jak się okazuje, nic nie jest takie, jak się z pozoru wydaje.  Idealne życie na przedmieściu wcale nie jest idealne, a życie Meg i Susan jest życiem, któremu los wymierzył prawdziwego kopniaka. Ruth, u której mieszkają daje dziewczynkom wyraźnie do zrozumienia, że są gorsze. Od niewinnych docinków, przechodzi do stosowania kar, by w końcu zamknąć Meg w piwnicy, gdzie przeżyje prawdziwe piekło.Nie będę wam opowiadać szczegółów, żeby nie odebrać zaskoczenia, jakie przeżyjecie w trakcie lektury. Zdradzę tylko, że sensem książki jest jedno zdanie: Nawet o tym nie wspominaj.I wszyscy w domu i w sąsiedztwie stosują się do tego, milczą na tematy, które ich nie dotyczą, albo są dla nich niewygodne. Milczą tak długo, aż prawie jest za póżno...Jedyny David ma przebłyski skrupułów sumienia, ale czy to wystarczy, żeby uratować dziewczynki?

Jest to książka, która wprawie w prawdziwe przerażenie, a jednocześnie zdziwienie, oburzenie - jak można być tak nieczułym, okrutnym, pozbawionym uczuć.

Zupełnie nie dziwię się określeniu, że jest to najbardziej kontrowersyjna powieść we współczesnej literaturze. Książka jest na prawdę przerażająca, a jest to tym bardziej odczuwalne, ze w zasadzie na początku nic nie zapowiada tego co nastąpi.

Najbardziej przerażające jest to, że fabuła książki opiera się na historii autentycznej, która wstrząsnęła Ameryką w latach 60-tych ubiegłego wieku. Dokładnie w 1965 r. zdegenerowana Gertrude Baniszewski, wraz ze swoimi pociechami i ich znajomymi, przez wiele tygodni katowała 16-letnią Sylvię Likens oraz jej młodszą siostrę Jenny. Na ciele starszej z dziewcząt odnaleziono ponad sto różnych ran oraz wypalony napis: "Jestem prostytutką i jestem z tego dumna!". Ta wręcz nieprawdopodobna historia posłużyła za kanwę powieści, a jej echa aż do dziś pobrzmiewają w pamięci mieszkańców Indiany.

Na pewno sięgnę po kolejne książki Jacka Ketchuma.